12/11/2022
W świecie kulinariów niewiele dań wzbudza tyle emocji i dyskusji co pizza. Od prostych placków pieczonych w starożytności, po współczesne arcydzieła, pizza ewoluowała, stając się globalnym fenomenem. Ale czy istnieje coś takiego jak „najlepsza pizza na świecie”? Jeśli tak, to gdzie jej szukać i co czyni ją wyjątkową? Wyruszmy w podróż do serca Włoch, by poznać mistrza, który przez wielu uważany jest za patrona sztuki pizzaiolo – Franco Pepe, oraz jego filozofię, która na nowo definiuje pojęcie doskonałości w pieczeniu pizzy.

Kim jest Franco Pepe i co sprawia, że jego pizza jest wyjątkowa?
Franco Pepe to nazwisko, które w świecie pizzy brzmi jak legenda. Urodzony w Caiazzo, w zachodnich Włoszech, w rodzinie piekarzy, od najmłodszych lat nasiąkał wiedzą o mące, cieście i procesie pieczenia. Patrzył, jak jego ojciec wyrabia ciasto i spędzał czas na poszukiwaniu najświeższych składników. Dziś, jako trzecie pokolenie w rodzinie, Franco kontynuuje tę tradycję, dodając do niej swój eksperymentalny duch i innowacyjne podejście. Jego restauracja, Pepe in Grani w Caiazzo we Włoszech, została uznana za numer jeden w rankingu „50 Top Pizza Awards” w 2018 roku, a jego pizza Margherita Sbagliata (czyli „błędna Margherita”) zdobyła tytuł „Najlepszej Pizzy na Świecie” w latach 2016-2018. To nie przypadek, lecz wynik rygorystycznej kontroli, pasji i głębokiego zrozumienia materii.
Sekrety Ciasta i Perfekcyjnego Wypieku
Co dokładnie sprawia, że pizza Franco Pepe jest tak wyjątkowa? Klucz leży w szczegółach, a przede wszystkim w cieście. Najbardziej wyróżniającą cechą pizzy Pepe jest jej niezwykle miękka tekstura, wynikająca z wysokiej zawartości wilgoci w cieście, która osiąga aż 70%. To znacznie więcej niż w tradycyjnych przepisach i wymaga mistrzowskiego opanowania techniki. Pepe stosuje rygorystyczną kontrolę temperatury i czasu pieczenia, co pozwala na osiągnięcie idealnej równowagi między chrupkością brzegów a delikatnością wnętrza.
Ale to nie tylko wilgoć. Franco Pepe podkreśla, że kluczem do doskonałego ciasta jest ręczne wyrabianie. „Maszyna wykonuje całą ciężką pracę i łączy wszystkie składniki, ale to nie jest mój styl” – mówi. „Wybieram ręczne wyrabianie ciasta. Jestem trzecim pokoleniem w mojej rodzinie pracującym w tej branży. Ręcznie zagniatane ciasto to absolutnie tradycja. Mój dziadek robił to w latach 30. XX wieku; mój ojciec pracował z ciastem rękami każdej nocy w latach 60.; teraz ja i mój syn kontynuujemy tę tradycję.”
Ręczne wyrabianie ciasta pozwala na nawiązanie z nim głębszej więzi. Poprzez dotyk i wyczucie, pizzaiolo rozumie transformację mąki, wody i drożdży. Ta zdolność do wyczuwania subtelnych zmian w cieście zostałaby całkowicie utracona, gdyby używano maszyn. Franco Pepe wierzy, że w ręcznie zagniatanym cieście drzemie dodatkowa wartość – ono lepiej przekazuje uczucia i intencje twórcy pizzy. To swoista forma sztuki, gdzie każdy dotyk, każde ugniatanie wpływa na ostateczny smak i teksturę.

Filozofia Pizzy Franco Pepe: Poza Kształtem i Stylem
Franco Pepe nie tylko tworzy pizzę, on ją interpretuje. Jego podejście wykracza poza sztywne ramy, skupiając się na esencji i doświadczeniu. Poniżej przedstawiamy jego poglądy na kluczowe aspekty pizzy:
Kształt: Okrągła czy Prostokątna?
„Kształt nie jest decydującym czynnikiem jakości pizzy” – twierdzi Pepe. „Okrągła i prostokątna pizza są obie świetne. Ale moją osobistą ulubioną jest klasyczna neapolitańska pizza okrągła, tak jak ta, którą sprzedajemy w sklepie.” Dla pizzy prostokątnej ciasto jest grubsze niż w tradycyjnej okrągłej i wymaga pieczenia na patelni w innej temperaturze, aby skórka stała się bardziej chrupiąca. Pepe zaleca spróbowanie obu odmian, aby zrozumieć, że nawet z tego samego ciasta wynik może być zupełnie inny, gdy jest pieczone w różnych temperaturach. To pokazuje, jak ważna jest precyzja i eksperymentowanie.
Styl: Neapolitańska czy Rzymska?
„Nie można oceniać, czy pizza jest dobra, czy nie, tylko na podstawie tego, że jest neapolitańska czy rzymska” – podkreśla Pepe. „Są tak różne pod względem smaku, kształtu i ogólnego stylu. Niezależnie od tego, czy jesteś w Neapolu, czy w Rzymie, napotkasz zarówno dobre, jak i złe pizze.” Pizza jest dziś tak popularna na świecie, że każdy ma swój własny sposób na jej smakowanie i interpretowanie. Pizza Pepego nie jest uważana za tradycyjny styl neapolitański, ale reprezentuje jego rodzinę i ich 80-letnią podróż piekarniczą. „Dobra” to pojęcie względne – nie powinno być stosowane do różnych rodzajów pizz. Różnice w stylu i sposobie przygotowania tworzą różne pizze, a każda z nich ma swoją wartość.
Grubość Brzegów: Klucz do Balansu Smakowego
Niektóre pizze mają przesadnie duże brzegi, inne wcale. Franco Pepe preferuje „średnie”. „Skórka na zewnątrz powinna być proporcjonalna do dodatków w środku” – mówi. To podkreśla jego dążenie do harmonii i balansu w każdym aspekcie pizzy. Brzegi, często niedoceniane, są integralną częścią doświadczenia – powinny być puszyste, chrupiące i doskonale współgrać z resztą składników.
Spożywanie Pizzy: Samotnie czy w Towarzystwie?
Pepe uważa, że obie opcje są dobre. Można smakować pizzę samemu i dokonywać porównań. Jednak sugeruje tę drugą opcję: zebranie grupy sześciu do siedmiu osób, zamówienie sześciu do siedmiu rodzajów pizz i skosztowanie kawałka każdej. „W ten sposób można obserwować, porównywać i wymieniać się pomysłami, oceniając smak z wielu perspektyw” – tłumaczy. „To wspaniałe doświadczenie gastronomiczne. Byłoby jeszcze lepiej połączyć je z czerwonym winem, szampanem lub rzemieślniczym piwem.” To podejście pokazuje, że pizza to nie tylko jedzenie, ale również pretekst do wspólnego doświadczania i celebrowania smaku.

"Najlepsza Pizza na Świecie": Subiektywność Smaku
Pojęcie „najlepszej pizzy” jest niezwykle subiektywne. Jak zauważa jeden z autorów, który odwiedził Pepe in Grani, oczekiwania mogą zrujnować doświadczenie. Kiedy coś jest etykietowane jako „najlepsze”, często tworzymy w głowie obraz, który jest niemożliwy do spełnienia. „To, co jesz, gdy ludzie nazywają to ‘najlepszym’, co właściwie oczekujesz?” – pyta autor. „Czy spodziewasz się spróbować smaku, którego nigdy wcześniej nie doświadczyłeś, poczuć nostalgię, śmiać się z zachwytu?”
Dla wielu, wizyta w Pepe in Grani i spróbowanie pizzy, która ma ser (a nie sos) na spodzie, może być doświadczeniem zmieniającym życie. Ale dla kogoś, kto pochodzi z kultury, gdzie eksperymenty kulinarne są powszechne, może to być po prostu bardzo dobra pizza. Problem leży w używaniu pustych sloganów, które podnoszą oczekiwania tak wysoko, że wszystko poniżej „zmieniającego życie” rezultatu prowadzi do rozczarowania. Pizza Franco Pepe jest bez wątpienia wyśmienita – świetne ciasto, świeży ser, wyrazisty sos pomidorowy. Ale czy „nie do opisania”? Autor uważa, że to przesada. Można ją opisać jako „naprawdę pyszną i dobrze zrobioną pizzę”.
Perspektywa jest kluczowa. W krajach, gdzie fuzja kulinarna i eksperymenty są celebrowane, „najlepsza” może oznaczać coś zupełnie innego niż w miejscach, gdzie tradycja jest świętością. Ostatecznie, najlepsze jedzenie często pojawia się, gdy się go nie spodziewamy – gdy pozwalamy sobie na otwartość i czerpiemy radość z odkrywania, zamiast szukać z góry określonej „doskonałości”. To właśnie tutaj ujawnia się prawdziwa subiektywność smaku.
Tabela Porównawcza: Filozofia Pizzy Franco Pepe
| Cecha Pizzy | Podejście Franco Pepe |
|---|---|
| Kształt | Okrągła i prostokątna są świetne. Preferuje klasyczną neapolitańską okrągłą. Prostokątna ma grubsze ciasto, pieczona na patelni w innej temperaturze dla chrupkości. |
| Metoda Wyrabiania Ciasta | Wyłącznie ręczne. Tradycja rodzinna, lepsze "czucie" ciasta, oddaje emocje pizzaiolo. Wierzy w dodatkową wartość ręcznie zagniatanego ciasta. |
| Styl (np. Neapolitańska vs. Rzymska) | Nie można oceniać jakości tylko po stylu. Są bardzo różne pod względem smaku i stylu. "Dobra" to pojęcie względne, zależne od indywidualnych preferencji. |
| Grubość Brzegów | Preferuje średnie. Brzegi powinny być dobrze proporcjonalne do dodatków, by zachować harmonię smaku i tekstury. |
| Sposób Spożywania | Zarówno samotnie, jak i w grupie. Sugeruje dzielenie się (6-7 osób, 6-7 pizz, próbować po kawałku) dla bogatszego doświadczenia i wymiany perspektyw. |
Często Zadawane Pytania (FAQ)
- Gdzie znajduje się restauracja Franco Pepe?
- Jego główna restauracja, Pepe in Grani, znajduje się w Caiazzo we Włoszech. Ma również swoją pierwszą zagraniczną placówkę, Kytaly, w Central w Hongkongu.
- Jaka pizza została uznana za „najlepszą na świecie” według Franco Pepe?
- Pizza Margherita Sbagliata („błędna Margherita”) została nazwana Najlepszą Pizzą na Świecie w latach 2016-2018.
- Co sprawia, że ciasto Franco Pepe jest tak wyjątkowe?
- Kluczem jest wysoka zawartość wilgoci (70%) oraz ręczne wyrabianie. Ręczne wyrabianie pozwala na wyczucie subtelnych zmian w mące i wodzie, co przekłada się na unikalną teksturę i smak, a także pozwala pizzaiolo przekazać swoje „uczucia” do ciasta.
- Czy Franco Pepe preferuje pizzę okrągłą czy prostokątną?
- Obie są świetne, ale jego osobistą ulubioną jest klasyczna neapolitańska pizza okrągła. Podkreśla, że różne kształty wymagają różnych technik pieczenia i temperatur, co prowadzi do odmiennych rezultatów nawet z tego samego ciasta.
- Czy pizza powinna być wyrabiana ręcznie czy maszynowo?
- Franco Pepe zdecydowanie preferuje ręczne wyrabianie ciasta. Uważa to za tradycję rodzinną, która pozwala na głębsze połączenie z ciastem i lepsze wyczucie jego transformacji, co jest niemożliwe przy użyciu maszyny.
- Czy istnieje „najlepsza” neapolitańska czy rzymska pizza?
- Pepe twierdzi, że nie można oceniać jakości pizzy tylko po jej stylu. Oba style są różne i w obu można znaleźć zarówno dobre, jak i złe pizze. Uważa, że „dobra” pizza to pojęcie względne, które zależy od indywidualnych preferencji i doświadczeń.
- Jak Franco Pepe zaleca degustować pizzę?
- Sugeruje dzielenie się pizzą w grupie (6-7 osób, 6-7 pizz), próbując po kawałku z każdej. Pozwala to na porównywanie, wymianę pomysłów i ocenę smaku z wielu perspektyw, co jest dla niego wspaniałym doświadczeniem gastronomicznym.
Podsumowując, podróż w poszukiwaniu „najlepszej pizzy na świecie” to coś więcej niż tylko znalezienie jednego, idealnego miejsca. To odkrywanie filozofii, rzemiosła i pasji, które stoją za każdym kawałkiem. Franco Pepe uczy nas, że prawdziwa doskonałość tkwi w szczegółach – od wilgotności ciasta po subtelne ruchy dłoni, które je wyrabiają. Uczy nas także, że „najlepsze” to pojęcie osobiste, głęboko zakorzenione w naszych doświadczeniach i oczekiwaniach. Zamiast ślepo podążać za tytułami i rankingami, powinniśmy otworzyć się na różnorodność smaków i stylów, pozwalając naszym kubkom smakowym na własne poszukiwania. Bo często to właśnie wtedy, gdy najmniej się tego spodziewamy, znajdujemy naszą własną, idealną pizzę.
Zainteresował Cię artykuł Sekrety Najlepszej Pizzy Świata: Franco Pepe Rozszyfrowuje Smak? Zajrzyj też do kategorii Gastronomia, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
