Koty Pizza Samurai: Dwa Oblicza Anime

W świecie animacji niewiele seriali może pochwalić się tak unikalną historią, jak Koty Pizza Samurai. Dla wielu widzów z Ameryki Północnej i Europy jest to szalona, pełna popkulturowych odniesień komedia akcji. Jednak mało kto zdaje sobie sprawę, że ten kultowy serial ma swoje korzenie w zupełnie innej, choć równie uroczej, japońskiej produkcji o nazwie Kyatto Ninden Teyandee. Dziś zanurzymy się w ten fascynujący świat, odkrywając, jak brak tłumaczenia i kreatywność doprowadziły do powstania dwóch odrębnych, lecz równie ukochanych wersji tej samej historii o walczących kotach.

Czym są Samurai Pizza Cats i Kyatto Ninden Teyandee?

Zanim zagłębimy się w szczegóły, wyjaśnijmy podstawy. Kyatto Ninden Teyandee to japoński serial anime wyprodukowany przez renomowane studio Tatsunoko Productions oraz Sotsu Agency. Jego emisja rozpoczęła się w Japonii 1 lutego 1990 roku i trwała do 12 lutego 1991 roku, licząc łącznie 54 odcinki. Serial opowiada o trio kocich ninja, które w ukryciu chroni miasto Edoropolis.

Z kolei Samurai Pizza Cats to amerykańska adaptacja tego japońskiego oryginału. Prawa do dystrybucji w Ameryce Północnej nabyła firma Saban Entertainment w 1991 roku. Zamiast dokonywać dosłownego tłumaczenia, Saban podjął decyzję o stworzeniu całkowicie nowego dialogu. Ta decyzja, wynikająca z braku dostępu do odpowiednich tłumaczeń i materiałów źródłowych, okazała się kluczowa dla globalnego fenomenu serialu, nadając mu zupełnie nowy, komediowy charakter.

Narodziny Legendy: Japoński Oryginał (Kyatto Ninden Teyandee)

Japoński serial Kyatto Ninden Teyandee osadzony jest w Edoropolis, futurystycznym, mechanicznym mieście, które łączy w sobie elementy feudalnej kultury japońskiej z nowoczesnymi technologiami. Miasto zamieszkują cybernetyczne, antropomorficzne "animaloidy" – androidy o zwierzęcych cechach. Formalnie miastem rządzi szogun Iei-Iei Tokugawa, jednak z uwagi na jego roztargnienie i ekscentryczność, faktyczna władza spoczywa w rękach jego neurotycznej córki, księżniczki Usako, oraz rady miejskiej. Na czele rady stoi ambitny premier Kitsunezuka Koon-no-Kami, lis, który nieustannie knuje, by obalić szoguna, z pomocą swojego zaufanego doradcy Karasu Gennari-sai i Karamaru, przywódcy armii wron-ninja.

Na szczęście dla mieszkańców Edoropolis, dowódca Gwardii Pałacowej, Inuyama Wanko-no-Kami, dowiaduje się o spiskach premiera. Jednak z powodu jego wiarygodnego zaprzeczalności (plausible deniability), nie jest w stanie oskarżyć go o zdradę. Zamiast tego, Inuyama zaciąga do służby Yattarou, Pururun i Sukashii – kocich ninja, którzy na co dzień pracują w miejskiej pizzerii. Ci, znani wspólnie jako Nyankī (gra słów od japońskiego miauczenia kota i terminu "Yankee"), mają za zadanie powstrzymywać plany Koon-no-Kami i jego nikczemnych popleczników, dążących do przejęcia Edoropolis. Odcinki zazwyczaj podążają za podstawowym schematem: Korn i jego prawa ręka, Gennari, wysyłają swoje wrony ninja i jakiś rodzaj mecha pod dowództwem Karamaru, aby zrealizować plan obalenia rządu, tylko po to, by Nyanki pojawili się i udaremnili ich zamierzenia. Fabuła jest zazwyczaj epizodyczna, z niewielkim wpływem poprzednich wydarzeń na kolejne.

Postacie i ich rozwój

Główne trio, czyli Yattarou, Pururun i Sukashii, to bohaterowie, którzy ratują dzień. Yattarou jest liderem, Pururun to jedyna dziewczyna w zespole, a Sukashii to nieco ekscentryczny, ale skuteczny wojownik. Ważną rolę odgrywa również Otama, ich nie-bojowy wspornik, który zarządza pizzerią i pomaga w misjach. Co ciekawe, jeden z czarnych charakterów, Karamaru, przechodzi zaskakujący rozwój postaci. Początkowo jest on posłusznym wykonawcą rozkazów, ale z czasem zaczyna kwestionować swoje działania i lojalność, co czyni go najbardziej złożoną postacią w serialu. To rzadkość w produkcjach dla dzieci, gdzie postacie często pozostają statyczne.

Humor i krytyka

Japoński oryginał charakteryzuje się humorem opartym na japońskich kalamburach, odniesieniach do kultury popularnej i łamaniu czwartej ściany. Mimo to, serial nie jest pozbawiony wad. Krytycy często wskazywali na obecność irytującego narratora, który niemal w każdym odcinku wyjaśniał oczywiste rzeczy i powtarzał te same informacje, na przykład o specjalnym ataku Yattarou. Ponadto, niektóre powracające gagi, takie jak przebieranki Korna w damskie stroje czy żarty z "brudnego starca" Nekomaty, były uznawane za nieskuteczne lub nawet problematyczne. Serial miał też tendencję do nadużywania odcinków rekapitulacyjnych, co było zbędne w serii o tak luźnej fabule. Pod względem animacji, studio było czasem postrzegane jako "leniwe", często używając powtórzonych scen, zwłaszcza podczas transformacji i ataków specjalnych. Mimo to, styl artystyczny miał swój urok, a projekty wrogich mechów były często bardzo kreatywne.

Amerykańska Adaptacja: Fenomen Samurai Pizza Cats

Kiedy Saban Entertainment nabył prawa do Kyatto Ninden Teyandee, napotkał poważny problem. Oryginalny serial nie odniósł w Japonii sukcesu, co oznaczało, że Tatsunoko nie zachowało oryginalnych dokumentów produkcyjnych. Zespołowi odpowiedzialnemu za lokalizację dostarczono scenariusze, które były słabo przetłumaczone, wcale nieprzetłumaczone lub całkowicie brakujące. Ta sytuacja, zamiast być przeszkodą, stała się błogosławieństwem.

Scenarzyści Sabana, w tym Michael McConnohie (który był również aktorem głosowym), otrzymali praktycznie nieograniczoną swobodę w tworzeniu dialogów. Zamiast próbować wiernie przetłumaczyć japoński humor, zdecydowali się na całkowicie oryginalne podejście, przekształcając serial w jawnie komediową, szaloną produkcję w stylu Animaniacs. Efektem było szybkie tempo, mnóstwo odniesień do współczesnej popkultury, meta-żarty i nieustanne łamanie czwartej ściany. Michael McConnohie skomentował to, mówiąc: "Nie było na nas żadnych łańcuchów. Mogliśmy patrzeć na to i mówić 'To byłoby zabawne... to może zadziałać... zrobimy to! Kto nam zabroni?'".

Ta swoboda doprowadziła do powstania unikalnego dzieła, które szybko stało się kultowym hitem wśród fanów anime, często preferowanym od japońskiego oryginału właśnie ze względu na jego farsowy charakter i błyskotliwe, szybkie dialogi. Amerykańska wersja zyskała również nowe nazwy dla postaci i miejsc, np. Edoropolis stało się Little Tokyo, Yattarou – Speedy Cerviche, Pururun – Polly Esther, a Sukashii – Guido Anchovy. Premier Kitsunezuka Koon-no-Kami został przemianowany na The Big Cheese.

Saban zdubbingował 52 odcinki, pomijając dwa japońskie odcinki rekapitulacyjne. Warto zauważyć, że podczas emisji w USA i Kanadzie, niektóre odcinki były pomijane, co świadczyło o wyzwaniach związanych z dostosowaniem do lokalnych standardów i cenzury. Mimo to, Samurai Pizza Cats ugruntowało swoją pozycję jako jeden z najbardziej pamiętnych i wpływowych dubbingów anime w historii.

Kluczowe Różnice i Dlaczego Są Ważne

Kluczowe różnice między Kyatto Ninden Teyandee a Samurai Pizza Cats tkwią przede wszystkim w dialogu i tonie. Podczas gdy japoński oryginał miał swój własny, specyficzny humor, amerykański dubbing poszedł o krok dalej, tworząc coś zupełnie nowego. Brak dostępu do wiernych tłumaczeń zmusił scenarzystów do kreatywności, co zaowocowało unikalnym stylem komediowym, który często parodiował sam gatunek anime i jego tropy. To, co mogło być postrzegane jako niedociągnięcie, stało się jego największą siłą. Poniżej przedstawiamy tabelę porównawczą, która uwypukla te różnice:

Te różnice są kluczowe, ponieważ pokazują, jak adaptacja może stać się dziełem samym w sobie, a nawet przewyższyć popularnością oryginał w niektórych regionach. To nie jest po prostu tłumaczenie, ale re-interpretacja, która nadała serialowi nową tożsamość i rzeszę fanów.

Dziedzictwo i Dostępność

Prawa dystrybucyjne Saban Entertainment do serialu wygasły 12 listopada 2000 roku. Od tego czasu licencję na wydania domowe w Ameryce Północnej przejęła firma Discotek Media, natomiast Madman Entertainment posiada licencję na Australię i Nową Zelandię. Dzięki temu fani na całym świecie mogli ponownie cieszyć się przygodami kocich ninja.

Współcześnie serial jest szeroko dostępny na platformach streamingowych. Crunchyroll rozpoczął jego streamowanie 27 grudnia 2015 roku, a pod koniec 2018 roku serial trafił do subskrybentów Amazon Prime. W 2020 roku pojawił się na Tubi, a w 2021 roku na Peacock. Ta szeroka dostępność świadczy o niegasnącej popularności i statusie kultowym, jaki serial osiągnął na przestrzeni lat.

Merchandising i inne występy

Sukces serialu zaowocował również różnorodnym merchandisingiem. W 1991 roku firma Tecmo (obecnie Koei Tecmo) wydała grę wideo opartą na anime na konsolę Family Computer (Famicom). Chociaż oficjalnie ukazała się tylko w Japonii, była bootlegowana poza nią jako Ninja Cat. Istnieje również fanowskie tłumaczenie gry na język angielski, adaptujące nazwy postaci do tych z dubbingu Samurai Pizza Cats. Bohaterowie mieli również pojawić się w bijatyce Tatsunoko vs. Capcom: Ultimate All-Stars na Wii, jednak nie udało się osiągnąć porozumienia w kwestii praw. Obecnie w produkcji jest nowa gra akcji-platformówka zatytułowana Samurai Pizza Cats: Blast from the Past!, planowana na 2026 rok.

Wydano również płyty soundtrackowe z muzyką z serialu, takie jak Kyatto Ninden Teyandee: The Cats' First Performance i Kyatto Ninden Teyandee: The Cats' Final Performance Day. Muzykę stworzył Kenji Kawai, znany z takich produkcji jak Ghost in the Shell. Fani mogli również kupić zabawki i modele Bandai, a także mangi oparte na serialu, w tym kontynuację wydaną w 1994 roku.

Postacie z serialu pojawiały się także gościnnie w innych produkcjach. Na przykład, w czwartym odcinku parodii anime Nurse Witch Komugi-chan R, bohaterka Komugi Nakahara robi sobie zdjęcie z rodziną za standee Nyankee. Yattarou, Pururun i Sukashii pojawili się również jako grywalne postacie lub postacie wspierające w grze wideo Jitsu Squad.

Często Zadawane Pytania

Czy Samurai Pizza Cats to anime?

Tak, Samurai Pizza Cats to amerykańska adaptacja japońskiego serialu anime Kyatto Ninden Teyandee. Chociaż dialogi i humor zostały w dużej mierze zmienione na potrzeby zachodniej widowni, podstawowa animacja i struktura pochodzą z oryginalnej japońskiej produkcji. Można więc powiedzieć, że jest to anime w swojej formie, choć z bardzo specyficznym i unikalnym dubbingiem.

Czy Samurai Pizza Cats i Kyatto Ninden Teyandee to ten sam serial?

Nie, nie są to dokładnie te same seriale, choć mają tę samą podstawę wizualną. Kyatto Ninden Teyandee to japoński oryginał z oryginalnymi japońskimi dialogami i humorem. Samurai Pizza Cats to jego anglojęzyczna adaptacja, w której dialogi zostały całkowicie napisane od nowa przez Saban Entertainment, nadając serialowi zupełnie inny ton i styl komediowy, pełen improwizacji, meta-żartów i odniesień do popkultury. Różnice są tak znaczące, że można je traktować jako dwa odrębne dzieła.

Kiedy powstały Samurai Pizza Cats?

Oryginalny japoński serial Kyatto Ninden Teyandee miał swoją premierę 1 lutego 1990 roku. Amerykańska adaptacja, Samurai Pizza Cats, została wydana przez Saban Entertainment w 1991 roku.

Dlaczego Inuyama zwerbował Pizza Cats?

Inuyama Wanko-no-Kami, dowódca Gwardii Pałacowej, dowiedział się o spiskach premiera Kitsunezuka Koon-no-Kami (The Big Cheese w wersji angielskiej), który nieustannie knuł, by obalić szoguna. Inuyama nie mógł jednak oskarżyć premiera o zdradę z powodu jego "wiarygodnego zaprzeczalności". Zamiast tego, potajemnie zwerbował trio kocich ninja – Yattarou, Pururun i Sukashii, którzy pracowali w pizzerii – aby ci, jako Nyankī (Samurai Pizza Cats), udaremniali złowrogie plany premiera i jego armii wron-ninja.

Historia Samurai Pizza Cats i Kyatto Ninden Teyandee to fascynujący przykład tego, jak ograniczenia mogą prowadzić do kreatywności i sukcesu. To, co mogło być problemem – brak oryginalnych skryptów – stało się katalizatorem dla powstania jednej z najbardziej pomysłowych i zabawnych adaptacji anime wszech czasów. Niezależnie od tego, czy znasz wersję japońską, czy amerykańską, nie da się zaprzeczyć, że te kocie ninja pozostawiły trwały ślad w sercach fanów animacji na całym świecie, dostarczając akcji i śmiechu z każdą dostarczoną pizzą.

Zainteresował Cię artykuł Koty Pizza Samurai: Dwa Oblicza Anime? Zajrzyj też do kategorii Gastronomia, znajdziesz tam więcej podobnych treści!