28/12/2022
W świecie, gdzie każda metropolia rości sobie prawo do posiadania najlepszej pizzy, małe miasteczko często pozostaje w cieniu. Jednak New Haven w stanie Connecticut to wyjątek. Jego mieszkańcy doskonale wiedzą, że to właśnie tam, na sennych wybrzeżach południowego Connecticut, od pokoleń rozwija się kultura pizzy, która śmiało może konkurować z tymi z Chicago czy Nowego Jorku. To miejsce, gdzie pizza ma swoje legendy, własny język i niepowtarzalny styl, cicho stając się niezawodną potęgą w amerykańskim micie pizzy. Nawet sam Frank Sinatra ją uwielbiał! Ale co dokładnie sprawia, że pizza z New Haven jest tak wyjątkowa i co kryje się pod pojęciem „nowoczesna pizza”?
Nowoczesna pizza to nie tylko kwestia nowych składników czy fantazyjnych dodatków. To przede wszystkim ewolucja smaku, techniki i głębokiego zrozumienia tradycji, która wciąż inspiruje innowacje. W tym artykule zanurzymy się w świat nowohawajskiej apizzy, odkryjemy jej sekrety, poznamy historyczne korzenie i zrozumiemy, jak nauka przyczynia się do tworzenia kulinarnych arcydzieł. Dowiemy się również, czym jest „Modernist Pizza” i jak zmienia nasze podejście do pieczenia.

Apizza z New Haven: Sekretny Język i Tradycja
Zacznijmy od podstaw: co to, do diabła, jest „apizza”? Być może zauważyłeś, że pizza z New Haven ma swoją własną nazwę – apizza. Wymawia się ją „ah-beets” i pochodzi ona z dialektu neapolitańskich imigrantów, którzy jako pierwsi osiedlili się w New Haven. Ponieważ ludzie, którzy robili pizzę, pochodzili z okolic Neapolu, pizza ta ma tendencję do naśladowania stylu oryginalnych włoskich pizzaioli. Oznacza to pieczenie w piecu węglowym (chociaż większość miejsc przyjęła mniej karboniczne metody, takie jak gazowe i opalane drewnem), cienką skórkę, dużo, dużo przypieczonych brzegów, ostry sos pomidorowy i, co zaskakujące, NIEKONIECZNIE ser. Tak jest. Są szaleni. Tradycyjna apizza często jest serwowana bez mozzarelli, co dla wielu może być szokiem, ale to właśnie czyni ją tak autentyczną i wyjątkową.
Historyczne Korzenie: Frank Pepe i Narodziny Rywalizacji
Wszystko zaczęło się w 1925 roku, kiedy Frank Pepe, pochodzący z włoskiego Maiori, założył swoją słynną pizzerię Frank Pepe Pizzeria Napoletana na Wooster Street w New Haven. Ten zakład powstał po latach ciężkiej pracy młodego człowieka, który wcześniej pracował w fabrykach i przy produkcji makaronu, zanim zdecydował się na rozpoczęcie działalności polegającej na dostarczaniu „ciast pomidorowych” – rodzaju pizzy wykonanej z gąbczastego ciasta, sosu pomidorowego i lekkiej posypki sera Romano.
Pepe wkrótce porzucił działalność dostawczą i w 1925 roku otworzył własne miejsce, ostatecznie przejmując budynek swojego byłego pracodawcy piekarni w 1937 roku i otwierając to, co dziś jest znane jako prekursor wszystkich pizzerii w stylu New Haven. Sprzedawał tam ciasta pomidorowe i inne rodzaje pizzy, które z czasem zaczęły zawierać inne sery, takie jak mozzarella. Rodzina Pepe prosperowała w nowym biznesie, a jego siostrzeniec, Salvatore Consiglio – nauczywszy się sztuki robienia pizzy od swoich krewnych – wkrótce zdecydował się odłączyć od Pepe's i otworzyć własną pizzerię: Sally's Apizza, która przygotowuje pizze w stylu neapolitańskim, podobnie jak Pepe's. To był strzał, który odbił się echem na całym świecie i zapoczątkował jedną z największych rywalizacji w świecie jedzenia. Prezydenci USA byli nawet podzieleni co do tego, która restauracja robi lepszą pizzę.
Od tego momentu świat pizzy w stylu New Haven rozrósł się, obejmując szereg innych pizzerii próbujących naśladować to, co Frank Pepe stworzył w 1925 roku. Niektórym się udało, innym nie. Oto kluczowe informacje o tych, które musisz znać:
Giganci New Haven: Porównanie Stylów
| Pizzeria | Must-Get Pie | Styl Ciasta | Styl Kawałków |
|---|---|---|---|
| Frank Pepe Pizzeria Napoletana | White Clam Pie (Pizza z białymi małżami) | Nieregularny okrągły | Asymetryczne kliny |
| Sally’s Apizza | White Fresh Tomato (Margherita) | Nieregularny okrągły | Asymetryczne kliny |
| Modern Apizza | Italian Bomb (Bacon, kiełbasa, pepperoni, grzyby, cebula, czosnek, papryka) | Nieregularny okrągły | Asymetryczne kliny |
| Bar | Mashed Potato and Bacon (Ziemniaki puree i bekon) | Owalny lub okrągły | Prostokątne lub trójkątne |
Frank Pepe Pizzeria Napoletana: Oryginał. Wielki pies. Wszystkie inne pizzerie z New Haven są w cieniu Pepe's i o tym wiedzą. Oprócz oryginalnej lokalizacji na Wooster Street z piecem węglowym, rozszerzyła się na kilka innych miast w Connecticut, Yonkers w Nowym Jorku i kasyno Mohegan Sun. Kolejki w pierwszej lokalizacji są często zniechęcająco długie. Ich pizza z białymi małżami jest legendarna (małże są świeżo obierane na miejscu codziennie) i doskonale komponuje się z ich grubym bekonem.
Sally’s Apizza: Założona przez Sala Consiglio w 1938 roku, Sally's przejęła wielu oryginalnych fanów Pepe's, gdy odłączyła się od pierwotnej rodziny i przeniosła się w dół ulicy. Do dziś rodziny w New Haven i okolicach są mocno podzielone między dwa obozy, a lojalność jest traktowana równie poważnie jak w „Grze o Tron”. Sally's utrzymuje tylko swoją jedyną, oryginalną lokalizację i ma piec węglowy, podobnie jak oryginalny w Pepe's.
Modern Apizza: Nieco mniej znana niż dwaj inni giganci (co oznacza krótsze kolejki), Modern to bardziej lokalne miejsce, które specjalizuje się w pizzach opalanych drewnem – w przeciwieństwie do opalanych węglem w Sally's i Pepe's – z mnóstwem świeżych, rzemieślniczych dodatków. Ich pizza „Italian Bomb” to prawdziwy tour de force.
Bar: Założony w 1996 roku, Bar to „dziecko” wśród pizzaioli z New Haven, i jako taki, przyciąga modniejszą publiczność, która łaknie bardziej innowacyjnych pizz. Po normalnych godzinach kolacji zamienia się w klub nocny i warzy własne piwo, co dodaje mu młodzieńczego mistycyzmu. Chociaż jego piec jest gazowy, nadal wytwarza cienkie, wysokiej jakości przypieczone pizze, których styl zapoczątkowali jego starsi sąsiedzi.

Nauka Smaku: Dlaczego Pizza z New Haven Jest Tak Wyjątkowa?
Jeśli chodzi o to, co sprawia, że pizza z New Haven jest tak cholernie pyszna i co czyni ją odrębną odmianą, możemy spojrzeć na trzy czynniki:
- Jakość wody z New Haven: Według eksperta od pizzy Tony'ego Gemignaniego (11-krotnego Mistrza Świata Pizzy), jakość wody w New Haven jest „umiarkowanie twarda”, co jest najbardziej idealnym rodzajem wody do robienia ciasta. „Woda jest drugim co do wielkości składnikiem, który wchodzi w skład naszych przepisów na ciasto. Umiarkowanie twarda woda jest najlepsza. Zazwyczaj nienawidzimy chlorowanej lub twardej wody, lub wody, która ma w sobie dużo kamienia. Powodem, dla którego Nowy Jork, Chicago, New Haven i San Francisco mają świetną pizzę, jest woda.” Ten rodzaj wody (lekko mineralizowany) sprawia, że ciasto lepiej się łączy, tworząc gęstszą, bardziej chrupiącą skórkę.
- Długi czas fermentacji ciasta: Większość pizzerii z New Haven pozwala ciastu znacznie dłużej leżeć w chłodni, zanim doprowadzi je do temperatury pokojowej, rozwałkuje i nałoży dodatki. Ten okres zimnego odpoczynku spowalnia drożdże i sprawia, że ciasto jest mniej kwaśne; sprawia również, że ciasto jest bardziej elastyczne. Długa fermentacja to klucz do głębi smaku i tekstury.
- Piec węglowy: Chociaż nie każda pizzeria w New Haven używa pieca węglowego (EPA byłaby w ich piecach), kilka zakładów, takich jak Pepe's i Sally's, uzyskało zgodę na ich dalsze użytkowanie. Ich piece to ogromne, zasilane węglem potęgi, które nadają skórkom ich pizz charakterystyczne czarne przypalenie, które nieuchronnie ląduje na całej twarzy i rękach. Idealna pizza z New Haven wymaga wielu serwetek.
Mitologia Apizzy: Co Musisz Wiedzieć Przed Spróbowaniem?
Jest kilka rzeczy, które musisz wiedzieć, zanim wyruszysz, aby spróbować pizzy z New Haven, a one znacznie ułatwią Ci doświadczenie, gdy w końcu zdecydujesz się otworzyć oczy na to, czym powinna być pizza.
Po pierwsze, jeśli zamówisz „plain pie” (zwykłą pizzę) w Pepe's lub Sally's, nieuchronnie zostaniesz przywitany pizzą bez sera. Dzieje się tak, ponieważ, ze względu na długoletnią tradycję robienia ciast pomidorowych zapoczątkowaną przez samego Franka w latach 20. XX wieku, „plain” oznacza ciasto bez mozzarelli. Nadal jest pyszna, ale prawdopodobnie nie jest tym, do czego jesteś przyzwyczajony.
Po drugie, ser jest określany wewnątrz jako „mootz” lub „sca-mootz”. Pochodzenie „mootz” powinno być oczywiste, jeśli kiedykolwiek oglądałeś film Martina Scorsese – to włoska wymowa „mozzarelli”. Jeśli chodzi o „sca-mootz”, pochodzi to od „scamorza”, rodzaju wędzonego sera mozzarella, który był pierwotnie używany na pizzach, zanim jego bledsza kuzynka zajęła centralne miejsce.
Po trzecie, kawałki będą nieregularnie ukształtowane, więc znacznie trudniej będzie śledzić, kto w Twojej grupie zjadł najwięcej pizzy. Strzeż się Jana. Ponadto nie można zamawiać na kawałki, więc przyjdź głodny. Dla Jana nie powinno to być problemem.
Wreszcie, kolejki najprawdopodobniej będą długie. Mówią, że „głód jest najlepszą przyprawą” – nie żeby te pizze potrzebowały jakiejkolwiek pomocy, aby być najsmaczniejszymi rzeczami, jakie jadłeś od dawna. Weź butelkę Foxon Park Birch Beer i poczekaj.
Modernist Pizza: Przełom w Sztuce Pieczenia Pizzy
Oprócz tradycyjnych metod i lokalnych legend, świat pizzy doświadcza również rewolucji na polu nauki i technologii. „Modernist Pizza” to ostateczny przewodnik po najpopularniejszym jedzeniu na świecie. Stworzony przez zespół, który opublikował docenione przez krytyków „Modernist Cuisine: The Art and Science of Cooking” i „Modernist Bread”, ten przełomowy zestaw jest kulminacją wyczerpujących badań, podróży i eksperymentów mających na celu zebranie i rozwinięcie światowej wiedzy o pizzy.
Autorzy Nathan Myhrvold i Francisco Migoya dzielą się praktycznymi wskazówkami i innowacyjnymi technikami, które są wynikiem setek testów i eksperymentów. Obejmująca 1708 stron, w tym trzy tomy plus instrukcję z przepisami, „Modernist Pizza” to znacznie więcej niż książka kucharska: to niezastąpione źródło dla każdego, kto nie tylko kocha jeść pizzę, ale także interesuje się nauką, historiami, kulturami i historią stojącą za nią.
Każdy pięknie ilustrowany rozdział bada inny aspekt pizzy, od jej historii i najlepszych miejsc podróży, po ciasto, sos, ser, dodatki, sprzęt i wiele więcej. Umieszczona w czerwonym etui ze stali nierdzewnej, „Modernist Pizza” zawiera ponad 1000 tradycyjnych i awangardowych przepisów na pizzę z całego świata, każdy starannie opracowany z myślą zarówno o profesjonalnych, jak i domowych pizzaioli.

„Modernist Pizza” zapewni Ci narzędzia do rozwijania swojego rzemiosła, wymyślania i tworzenia wysublimowanych kreacji. Nigdy nie było lepszego czasu na robienie pizzy.
Nowoczesne Logo Pizzy: Wizualny Aspekt Ewolucji
Ewolucja pizzy, zarówno pod względem smaku, jak i techniki, znajduje swoje odzwierciedlenie również w jej wizerunku. Dostępnych jest ponad 7000 nowoczesnych zdjęć stockowych logo pizzy, wektorów i ilustracji, co świadczy o tym, jak dynamicznie rozwija się branding tej potrawy. Nowoczesne logo pizzy często łączy w sobie elementy tradycji z minimalistycznym, świeżym designem, odzwierciedlając dążenie do doskonałości i innowacji, które charakteryzują zarówno nowohawajską apizzę, jak i kompleksowe podejście prezentowane w „Modernist Pizza”. To wizualne potwierdzenie, że pizza, choć głęboko zakorzeniona w historii, jest daniem, które wciąż się rozwija i adaptuje do współczesnych gustów i oczekiwań.
FAQ: Najczęściej Zadawane Pytania o Pizzę Nowoczesną
Czym jest „apizza” z New Haven?
„Apizza” to regionalna nazwa pizzy z New Haven, wywodząca się z neapolitańskiego dialektu włoskich imigrantów. Charakteryzuje się cienkim, przypieczonym ciastem, pieczeniem w piecu węglowym i często podawaniem bez sera (tzw. „plain pie”).
Dlaczego jakość wody jest tak ważna dla pizzy w New Haven?
Woda w New Haven jest umiarkowanie twarda, co jest idealne do wyrabiania ciasta. Minerały w wodzie sprawiają, że ciasto lepiej się łączy, tworząc gęstszą i bardziej chrupiącą skórkę, co jest kluczowe dla unikalnej tekstury apizzy.
Co to jest „Modernist Pizza”?
„Modernist Pizza” to obszerny zestaw książek, który jest kompleksowym przewodnikiem po historii, nauce i technikach pieczenia pizzy. Oferuje szczegółowe badania, innowacyjne przepisy i praktyczne wskazówki zarówno dla profesjonalistów, jak i domowych kucharzy, dążących do doskonałości w sztuce pizzy.
Czy pizza z New Haven zawsze jest przypalona?
Tak, charakterystyczną cechą pizzy z New Haven, szczególnie tych z pieców węglowych, jest wyraźne przypalenie brzegów i spodu, które nadaje jej unikalny smak i teksturę. To przypalenie jest celowe i pożądane.
Czy mogę zamówić pizzę na kawałki w New Haven?
W większości tradycyjnych pizzerii w New Haven, takich jak Pepe's czy Sally's, nie można zamawiać pizzy na kawałki. Należy zamówić całą pizzę, co podkreśla ich tradycyjne podejście do serwowania.
Zainteresował Cię artykuł Pizza Nowoczesna: Od Tradycji New Haven po Naukę Smaku? Zajrzyj też do kategorii Pizza, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
