14/09/2024
Kebab. Dla wielu to po prostu smaczne, szybkie i powszechnie dostępne danie, symbol globalizacji smaków i kulinarnych podróży. Kojarzy się z aromatem przypraw, soczystym mięsem i serdeczną atmosferą ulicznych lokali. Jednak w cieniu tej kulinarnej popularności kryje się mroczna i niepokojąca historia, w której nazwa tego bliskowschodniego przysmaku została brutalnie zawłaszczona i przekształcona w symbol nienawiści, ludobójstwa i skrajnego ekstremizmu. Mem „Remove Kebab” to nie tylko internetowy żart, lecz potężne narzędzie radykalizacji, które wstrząsnęło światem po tragicznych wydarzeniach w Christchurch w Nowej Zelandii. Ten artykuł zgłębia genezę tego memu, jego ewolucję i alarmujące konsekwencje, ukazując, jak pozornie niewinne słowo może stać się orężem w wojnie ideologicznej.

Aby zrozumieć przerażające znaczenie frazy „Remove Kebab”, musimy cofnąć się do lat 90. XX wieku i krwawych wojen w byłej Jugosławii. To właśnie w tym konflikcie, naznaczonym brutalnymi czystkami etnicznymi i ludobójstwem, narodził się korzeń tego memu. Serbskie siły paramilitarne, walczące przeciwko bośniackim Muzułmanom, stworzyły pieśń propagandową, znaną jako „God is a Serb and he will protect us” lub „Serbia Strong”. Była to piosenka turbo-folkowa, mająca podnosić morale żołnierzy i gloryfikować ich działania. W centrum tej narracji stał Radovan Karadžić, ówczesny prezydent Republiki Serbskiej, później skazany za zbrodnie wojenne, w tym za ludobójstwo ponad 8000 bośniackich Muzułmanów w Srebrenicy w 1995 roku. Pieśń ta, nagrana przez trzech żołnierzy, ostrzegała „Turków” (eufemizm dla bośniackich Muzułmanów) przed nadchodzącymi Serbami, prowadzonymi przez Karadžicia, przedstawiając ich jako obrońców chrześcijaństwa przed islamskim zagrożeniem.

Po zakończeniu konfliktu, w 2006 roku, ta propagandowa pieśń trafiła do internetu, głównie na platformę YouTube. Początkowo niektóre wersje były remixami, które, jak się uważa, miały na celu parodię lub krytykę oryginalnego przesłania, włączając wideo z Karadžiciem w sądzie czy ikoniczne zdjęcia z obozów Trnopolje i Manjača, które wstrząsnęły światem w latach 90. Jednak z czasem pojawiły się nowe wersje, które usunęły te krytyczne elementy, koncentrując się wyłącznie na gloryfikacji serbskich działań wojennych. Właśnie wtedy, w środowiskach skrajnie prawicowych i alt-rightowych, piosenka ta ewoluowała w pełnoprawny mem. Kluczowym momentem było dodanie sloganu „Remove Kebab” do obrazów serbskich żołnierzy, często w połączeniu z postaciami takimi jak Karadžić. Słowo „remove” (usunąć) w sposób jednoznaczny sugeruje fizyczne wyeliminowanie, a „kebab” stał się metonimią dla każdego Muzułmanina, symbolizując nienawiść do Islamu i jego wyznawców.

Mem „Remove Kebab” stał się wszechobecny na platformach takich jak 4chan czy Gab, gdzie jest używany jako symbol islamofobii i wezwania do czystek etnicznych. Jego popularność wynika z toksycznej, pseudohistorycznej narracji o „obronie białego chrześcijaństwa” przed rzekomą „inwazją muzułmańską”. Na broni Brentona Tarrant’a, strzelca, który w 2019 roku dokonał masakry w meczetach w Christchurch w Nowej Zelandii, wypisane były liczne odniesienia do postaci historycznych walczących z Imperium Osmańskim, takich jak Miloš Obilić, a także sam slogan „kebab removed”. Tarrant w swoim manifeście określił się mianem „kebab removalist” i odtwarzał pieśń „Serbia Strong” podczas transmitowania na żywo swojego ataku. Wyraźnie inspirował się Andersem Breivikiem, norweskim białym suprematystą, który w 2011 roku zamordował 77 osób. Obaj terroryści postrzegali Karadžicia jako „honorowego krzyżowca” i „bohatera”, który podjął wysiłki, by „oczyścić Serbię z islamu”. To pokazuje, jak ludobójstwo w Bośni stało się filarem ideologicznym dla nowej fali ekstremistów, którzy reinterpretują historię, przedstawiając sprawców zbrodni wojennych jako obrońców Europy.
Co ciekawe, w kontekście tego memu pojawia się zjawisko nazwane „rasizmem gastronomicznym”. Jest to koncepcja, w której jedzenie, takie jak kebab, staje się symbolem obcej kultury i imigracji, postrzeganej przez ekstremistów jako zagrożenie dla „rdzennej” tożsamości narodowej czy europejskiej. Przykładem jest Partia Wolności Austrii (FPÖ), która w 2010 roku prowadziła kampanię przeciwko budkom z kebabem, twierdząc, że zagrażają one tradycyjnym austriackim budkom z kiełbasami. Partia ta w swoich materiałach promocyjnych łączyła współczesne „zagrożenie” z drugim oblężeniem Wiednia przez Turków Osmańskich w 1683 roku, sugerując ciągłość „inwazji”. Podobnie we Włoszech, prawicowa Liga Północna (Lega Nord) używała haseł takich jak „Sì alla polenta, no al couscous” (Tak dla polenty, nie dla kuskusu), argumentując za ochroną włoskiej kultury kulinarnej przed obcymi wpływami. Doprowadziło to do „wojny o kebab” we Włoszech, gdzie ataki na sklepy z kebabem i podziały w społeczeństwie stały się rzeczywistością. Jest to paradoksalne, biorąc pod uwagę, że wiele „tradycyjnych” potraw europejskich, takich jak pomidory w kuchni włoskiej czy ziemniaki w Irlandii, to tak naprawdę „imigranci kulinarni” z Nowego Świata. Co więcej, grecki gyro, będący wariantem kebaba, jest narodowym symbolem w Grecji, kraju o przeważającej populacji prawosławnej – tej samej, którą „obrońcy białego chrześcijaństwa” rzekomo reprezentują.

Globalne rozprzestrzenianie się memu „Remove Kebab” jest alarmujące. Mimo prób usuwania go z platform takich jak YouTube, mem ten nieustannie powraca w nowych wersjach, świadcząc o sile i zasięgu cyfrowych sieci skrajnie prawicowych. Odnotowano przypadki jego użycia w zaskakujących kontekstach, takich jak śpiewanie piosenki przez chińskich żołnierzy czy hakowanie policyjnego radia w Chicago. Co więcej, wpływowi twórcy internetowi, tacy jak PewDiePie, nieświadomie (lub świadomie) przyczynili się do jego wirusowości, wprowadzając go do mainstreamowej kultury gier. To pokazuje, jak łatwo ideologie nienawiści mogą przenikać do pozornie niewinnych przestrzeni online, radykalizując użytkowników i podżegając do przemocy. Mem „Remove Kebab” nie jest jedynie reliktem przeszłości; jest aktywnym narzędziem, które przekształca pamięć o wojnach jugosłowiańskich w narrację o „białym ludobójstwie”, gloryfikując zbrodnie wojenne i wykorzystując je jako motywację do dalszych aktów terroru. To symbol, który przypomina o tym, jak ważne jest zrozumienie ukrytych znaczeń i kontekstów treści, które konsumujemy online, oraz o konieczności aktywnego zwalczania mowy nienawiści w każdej jej formie.

Kebab, który dla wielu jest synonimem smaku i otwartości, stał się, w rękach ekstremistów, symbolem nienawiści i podziałów. Historia memu „Remove Kebab” to przestroga o tym, jak symbolika kulinarna może zostać wypaczona i wykorzystana do dehumanizacji całych grup ludzi. To alarmujące przypomnienie, że walka z ekstremizmem i mową nienawiści nie ogranicza się do realnego świata, ale toczy się również w cyfrowej przestrzeni, gdzie pozornie nieszkodliwe memy mogą mieć tragiczne i śmiertelne konsekwencje. Musimy być świadomi tych zjawisk, aby skutecznie im przeciwdziałać i chronić społeczeństwa przed destrukcyjnym wpływem ideologii nienawiści.
Pytania i Odpowiedzi (FAQ)
- Co to jest mem „Remove Kebab”?
- „Remove Kebab” to islamofobiczny mem internetowy, który służy jako eufemizm dla czystek etnicznych i ludobójstwa Muzułmanów. Jest wykorzystywany przez skrajnie prawicowe i białe suprematystyczne grupy do podżegania do nienawiści i przemocy.
- Skąd wziął się ten termin?
- Termin wywodzi się z piosenki propagandowej „Serbia Strong” (znanej również jako „God is a Serb and he will protect us”) z czasów wojen w byłej Jugosławii (lata 90.). Pieśń ta gloryfikowała serbskich żołnierzy i ich przywódcę Radovana Karadžicia w walce przeciwko bośniackim Muzułmanom, których pejoratywnie określano mianem „Turków” lub „kebabów”.
- Czy „Remove Kebab” to tylko żart internetowy?
- Absolutnie nie. Mimo że ma formę memu, jest to symbol nienawiści z realnymi i tragicznymi konsekwencjami. Był używany jako inspiracja i usprawiedliwienie aktów terroru, takich jak masakra w Christchurch w Nowej Zelandii, gdzie strzelec otwarcie odwoływał się do tego memu w swoim manifeście i na swojej broni.
- Dlaczego jedzenie stało się symbolem nienawiści?
- W kontekście „rasizmu gastronomicznego” jedzenie (jak kebab) jest wykorzystywane jako symbol obcej kultury i imigracji, którą ekstremiści postrzegają jako zagrożenie dla „rdzennej” tożsamości narodowej czy europejskiej. To pozwala im na dehumanizację i stygmatyzację grup etnicznych i religijnych poprzez skojarzenia z ich kuchnią.
- Jakie są konsekwencje rozpowszechniania tego memu?
- Rozpowszechnianie memu „Remove Kebab” normalizuje islamofobię, gloryfikuje zbrodniarzy wojennych i może inspirować akty terroru. Podważa również prawdę historyczną o ludobójstwach i przyczynia się do szerzenia dezinformacji i nienawiści w społeczeństwie, zarówno online, jak i offline.
Zainteresował Cię artykuł Ciemna Strona Kebaba: Od Smaku do Symbolu Nienawiści? Zajrzyj też do kategorii Gastronomia, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
