22/10/2022
Pizza, danie, które podbiło serca i podniebienia na całym świecie, ma swoje korzenie w Neapolu, gdzie w 1889 roku Raffaele Esposito stworzył słynną „Pizzę Margheritę”. Jej kolory – czerwony pomidor, biała mozzarella i zielona bazylia – miały odzwierciedlać barwy włoskiej flagi, a danie zostało przygotowane dla króla Humberta I i królowej Małgorzaty. Od tego momentu pizza rozpoczęła swoją triumfalną podróż, docierając do najdalszych zakątków globu. W Stanach Zjednoczonych, a zwłaszcza w Chicago, ewoluowała w coś zupełnie nowego – w ikonę kulinarną, która stała się synonimem miasta: pizzę deep dish.

Choć nowoczesna pizza zrodziła się we Włoszech, jej amerykańska historia jest równie intrygująca. Już pod koniec XIX wieku niektóre chicagowskie piekarnie serwowały pizzę, zarówno w postaci dużych arkuszy, jak i małych bułeczek. Wczesne włoskie rodziny, osiedlające się na Taylor Street i Near South Side, również przygotowywały to danie, wprowadzając je do lokalnej kuchni. Jednak prawdziwa rewolucja nastąpiła dopiero w połowie XX wieku, kiedy Chicago miało zaoferować światu coś unikalnego.
Narodziny Legendarnej Pizzy Deep Dish
Prawdziwa pizza po chicagowsku, w formie, jaką znamy dzisiaj, pojawiła się jesienią 1943 roku wraz z otwarciem Pizzerii Uno. Wiele amerykańskich żołnierzy, którzy podczas II wojny światowej przemieszczali się wzdłuż wybrzeża Włoch, poznało i polubiło pizzę. W Chicago przewidywano, że po powrocie do domu będą chcieli jej więcej. Restaurator i bon vivant Ric Riccardo, wraz z Ike'em Sewellem, sprzedawcą alkoholu, oraz jego żoną Florence, posiadającą szerokie kontakty w chicagowskim towarzystwie, podjęli się nowego przedsięwzięcia. Pizzeria Uno została otwarta zaledwie kilka przecznic od znanej restauracji Riccarda, przy Wabash Avenue i Ohio Street. Lou Malnati, współpracownik Riccarda i menedżer, został sprowadzony, aby pomóc w prowadzeniu nowego lokalu. To właśnie w Pizzerii Uno narodził się styl pizzy, który na zawsze zmienił oblicze tego dania, czyniąc je symbolem Chicago.
Początkowy sukces Pizzerii Uno był ogromny. Gazety i odwiedzający miasto entuzjastycznie przyjęli nową restaurację i jej innowacyjną pizzę. Zachęcony tym sukcesem, Sewell otworzył Pizzerię Due zaledwie kilka przecznic dalej. Wkrótce pizzerie w stylu chicagowskim zaczęły się rozprzestrzeniać po całym Chicago, a następnie po całych Stanach Zjednoczonych, zdobywając uznanie i stając się kulinarną wizytówką miasta.
Sekrety i Cechy Charakterystyczne Pizzy Deep Dish
Pizza po chicagowsku, znana również jako deep dish (głębokie naczynie), wyróżnia się trzema kluczowymi cechami, które odróżniają ją od klasycznych, cienkich pizz:
- Obfitość sera i gruba, słodka, krucha skorupa ciasta: To nie jest zwykłe ciasto. Jest ono znacznie grubsze i bardziej przypomina ciasto na tartę niż tradycyjny spód do pizzy. Jego konsystencja jest często opisywana jako słodka i maślana, a co najważniejsze – jest wypełnione ogromnymi ilościami mozzarelli, tworząc grubą warstwę ciągnącego się sera.
- Bardzo wysokie temperatury pieczenia i obfitość mąki kukurydzianej: Pizze deep dish piecze się w piecach rozgrzanych do bardzo wysokich temperatur, często około 600°F (315°C). Dno formy do pieczenia obficie posypuje się mąką kukurydzianą, która nie tylko zapobiega przywieraniu, ale także pomaga izolować ciasto i nadaje mu charakterystycznej chrupkości.
- Bardzo długi czas pieczenia: Średniej wielkości pizza deep dish piecze się od pięćdziesięciu do sześćdziesięciu minut. Ten długi czas oczekiwania nie był wadą, a wręcz przeciwnie – pozwalał klientom na spokojne spożycie wielu butelek Chianti i Lambrusco, podczas gdy ich pizza dochodziła do perfekcji.
Co ciekawe, pizza deep dish charakteryzuje się również odwróconymi warstwami składników w porównaniu do pizzy cienkiej. W klasycznym deep dish, na grubej warstwie ciasta najpierw kładzie się obfitą warstwę mozzarelli, następnie dodatki (takie jak pepperoni, kiełbasa, cebula, grzyby), a na samym wierzchu – sos pomidorowy. To właśnie ta warstwa sosu na wierzchu, często gęsta i aromatyczna, odróżnia ją wizualnie i smakowo od reszty. Pieczona w okrągłej formie do ciasta, obficie posmarowanej oliwą z oliwek, zyskuje niezwykle chrupiącą skórkę na brzegach i spodzie. Niektóre chicagowskie pizze deep dish są nawet wzbogacane o włoską wołowinę z giardinierą – pikantną mieszanką marynowanych papryk i innych warzyw, która dodaje ostrego, pikantnego smaku.
Kto Tak Naprawdę Wynalazł Pizzę po Chicagowsku?
Pytanie o to, kto jest prawdziwym wynalazcą pizzy po chicagowsku, pozostaje przedmiotem gorących debat i jest obarczone pewną dozą tajemnicy. Chociaż to Ike Sewell jest powszechnie uznawany za założyciela Pizzerii Uno w 1943 roku i twórcę tego innowacyjnego stylu pizzy, historia jest bardziej złożona. Niektóre źródła przypisują wynalezienie pizzy deep dish członkom rodziny Malnati, którzy byli związani z Pizzerią Uno.
Wśród nich wymienia się Rudy'ego Malnatiego Sr., który był menedżerem w Pizzerii Uno, oraz jego syna Lou Malnatiego. Lou Malnati, idąc w ślady ojca, otworzył własną restaurację w Lincolnwood, na przedmieściach Chicago, w 1971 roku, która również specjalizowała się w pizzach deep dish i zyskała ogromną popularność. Co więcej, Rudy Malnati Jr. twierdził, że posiada oryginalną rodzinną recepturę na pizzę z odwróconymi warstwami. Jest mało prawdopodobne, aby prawda wyszła kiedykolwiek na jaw w pełni, ale jedno jest pewne: dziś setki restauracji serwujących pizzę po chicagowsku można znaleźć zarówno w samym mieście, jak i daleko poza nim, często otwieranych przez rodowitych mieszkańców Chicago, którzy rozsiewają tę kulinarną tradycję po świecie.

Pizza Deep Dish a Thin-Crust: Porównanie i Preferencje
Mimo ogromnej popularności pizzy po chicagowsku, paradoksalnie, większość mieszkańców Chicago, sądząc po wolumenie sprzedaży, preferuje pizzę na cienkim cieście (thin-crust) od tej, która nosi nazwę ich miasta. Cienka pizza, zbliżona do neapolitańskiego pierwowzoru, jest lżejsza i szybsza w przygotowaniu, co może być kluczem do jej dominacji w codziennych wyborach. Poniżej przedstawiamy porównanie obu stylów:
| Cecha | Pizza Deep Dish (Chicago Style) | Pizza Thin-Crust (Cienkie Ciasto) |
|---|---|---|
| Grubość ciasta | Bardzo grube, przypominające tartę | Cienkie, chrupiące lub miękkie |
| Warstwy składników | Mozzarella na spodzie, dodatki, sos na wierzchu | Sos na spodzie, mozzarella, dodatki na wierzchu |
| Ilość sera | Ogromne ilości | Umiarkowane ilości |
| Czas pieczenia | Długi (50-60 minut) | Krótki (10-20 minut) |
| Tekstura | Syte, wilgotne wnętrze, chrupiący spód i brzegi | Lżejsze, często chrupiące na całej powierzchni |
| Dodatkowe cechy | Często z mąką kukurydzianą na spodzie, pieczona w formie | Pieczenie bezpośrednio na kamieniu lub blasze |
| Wartości odżywcze | Wyższa kaloryczność, więcej węglowodanów i tłuszczu | Niższa kaloryczność (zależnie od dodatków) |
Warto pamiętać, że ze względu na wyższą zawartość kalorii, węglowodanów i tłuszczu, pizza po chicagowsku powinna być spożywana z umiarem. Jest to raczej danie na specjalne okazje, symboliczne dla miasta, niż codzienna przekąska.
Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)
Poniżej odpowiadamy na najczęstsze pytania dotyczące pizzy po chicagowsku:
Gdzie po raz pierwszy serwowano pizzę w Chicago?
Chociaż pizza w formie arkuszy lub małych bułeczek była serwowana w niektórych chicagowskich piekarniach już pod koniec XIX wieku, a wczesne włoskie rodziny przygotowywały ją na Taylor Street i Near South Side, to pizza w stylu chicagowskim (deep dish) w formie, którą znamy dzisiaj, po raz pierwszy pojawiła się jesienią 1943 roku wraz z otwarciem Pizzerii Uno, zlokalizowanej przy Wabash Avenue i Ohio Street.
Kto wynalazł pizzę po chicagowsku?
Powszechnie przyjmuje się, że za twórcę pizzy deep dish uważa się Ike'a Sewella, właściciela Pizzerii Uno, która została otwarta w 1943 roku. Jednak historia jest bardziej skomplikowana. Niektóre relacje przypisują to wynalazek członkom rodziny Malnati, w tym Rudy'emu Malnatiemu Sr. i jego synowi Lou Malnatiemu, którzy byli związani z Pizzerią Uno. Rudy Malnati Jr. nawet twierdził, że posiada oryginalną rodzinną recepturę. Prawda prawdopodobnie nigdy nie zostanie w pełni ujawniona, co dodaje tej historii nuty tajemnicy.
Czy pizza deep dish jest zdrowa?
W porównaniu do pizzy na cienkim cieście, pizza po chicagowsku zawiera wyższe poziomy kalorii, węglowodanów i tłuszczu. Ze względu na swoją sytość i bogactwo składników, powinna być spożywana z umiarem jako okazjonalna przyjemność, a nie regularny element diety.
Podsumowanie
Pizza po chicagowsku to znacznie więcej niż tylko danie – to symbol innowacji, historii i debat kulinarnych. Od swoich skromnych początków w Neapolu, poprzez adaptacje w amerykańskich piekarniach, aż po rewolucję w Pizzerii Uno, deep dish stała się kulinarną wizytówką Chicago. Niezależnie od tego, czy preferujesz jej grubą, sycącą formę, czy lżejszą, cienką wersję, jedno jest pewne: pizza, w każdej swojej odmianie, nadal łączy ludzi i dostarcza niezapomnianych wrażeń smakowych. Jeśli kiedykolwiek odwiedzisz Wietrzne Miasto, spróbowanie autentycznej pizzy deep dish jest absolutnym obowiązkiem, aby doświadczyć kawałka kulinarnych dziejów Ameryki.
Zainteresował Cię artykuł Pizza po Chicagowsku: Gruba Historia Smaku? Zajrzyj też do kategorii Pizza, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
