25/04/2025
Witajcie, miłośnicy jedzenia! W świecie, gdzie szybkie i smaczne dania uliczne królują, często spotykamy się z dwoma gigantami: kebabem i pizzą. Choć kebab zdobył serca wielu swoją różnorodnością i aromatem, to właśnie pizza, zwłaszcza ta włoska, jest prawdziwą ikoną kulinarną, która podbiła cały świat. Ten artykuł zabierze Was w niezapomnianą podróż po rodzajach włoskiej pizzy, ukazując jej niezrównane mistrzostwo w tworzeniu idealnego placka. Przygotujcie się na to, że po jego przeczytaniu będziecie mieli ochotę od razu spakować walizki i wyruszyć do Włoch, by spróbować każdej z nich!
Jestem rodowitym nowojorczykiem z włoskimi korzeniami, więc sos do pizzy płynie mi w żyłach, a pizza to zdecydowanie jedno z moich ulubionych dań. Ale jaki rodzaj pizzy? W Stanach Zjednoczonych mamy wiele różnych stylów pizzy: z Kolorado, Kalifornii, St. Louis, Chicago (deep-dish) i Nowego Jorku. Z tych wszystkich amerykańskich pizz, nowojorska jest moim wyborem. Jednak tradycyjną włoską pizzę wybrałbym ponad nowojorską każdego dnia. Ale jaki rodzaj włoskiej pizzy?
Wielokrotnie odwiedzałem Włochy, a ostatnim razem, gdy wraz z mężem Mike'iem, spędziliśmy tam prawie dwa miesiące. I choć zagłębiliśmy się w wiele kategorii włoskiej kuchni, zjedliśmy więcej autentycznej włoskiej pizzy niż jakiegokolwiek innego dania. W rzeczywistości, tak bardzo rozpieszczaliśmy się, jedząc różne tradycyjne włoskie pizze, że teraz jestem naprawdę wybrednym smakoszem pizzy. Ale nawet we Włoszech nie wszystkie rodzaje pizzy są sobie równe. Włoskie pizze różnią się kształtem, rozmiarem i, co najważniejsze, smakiem. Oto jak!
Historia i Tradycja: Narodziny Pizzy
Włochy, ojczyzna pizzy, oferują szeroką gamę stylów, z których każdy reprezentuje bogate tradycje kulinarne kraju. Zanim zagłębimy się w konkretne rodzaje, ważne jest, aby zdać sobie sprawę z ogromnej różnorodności stylów pizzy, które istnieją we Włoszech. Każda prowincja, region, a nawet miasto ma swój własny, unikalny rodzaj pizzy. Próba omówienia wszystkich byłaby więc ogromnym zadaniem.

Wyobraźcie sobie tylko, jak trzech Włochów z różnych regionów spotyka się w tej samej kuchni – bylibyście świadkami małej wojny. To ilustruje pasję i szacunek, jaki Włosi mają dla swojej kuchni; głęboko cenią tradycję i dziedzictwo kulinarne swoich rodzinnych miast. Naturalnie, ten sam poziom pasji i tradycji rozciąga się również na pizzę.
Korzenie pizzy, a przynajmniej pierwszej pizzy zdefiniowanej jako „pizza”, można odnaleźć w Neapolu w XVIII wieku. Wówczas to do Europy trafiły pomidory, kluczowy składnik współczesnej pizzy. Początkowo Europejczycy byli podejrzliwi wobec pomidorów, uważając je za trujące. Pizza, czyli płaski chleb, była wtedy prostym i niedrogim jedzeniem spożywanym głównie przez klasę robotniczą i chłopów. Neapolitańczycy jako pierwsi odważnie eksperymentowali z pomidorami, dodając je do drożdżowych placków, co na zawsze zmieniło kulturę kulinarną.
W 1830 roku w Neapolu otwarto Antica Pizzeria Port’Alba, uważaną za pierwszą pizzerię w historii. Od tego momentu pizza zaczęła rozprzestrzeniać się po Neapolu, a na początku XX wieku mocno ugruntowała swoją pozycję w neapolitańskiej kulturze jedzenia. Podczas II wojny światowej pizza stała się symbolem nadziei i lokalnej odporności. Po wojnie pizza rozprzestrzeniła się poza Neapol, a następnie po całych Włoszech i reszcie świata. W 1984 roku w Neapolu powstała organizacja AVPN, której celem jest ochrona tradycji i dziedzictwa neapolitańskiej pizzy.
Królowa Smaku: Pizza Margherita
Charakterystyka i Historia
Znana każdemu miłośnikowi pizzy, Margherita to najpopularniejszy „styl” pizzy na świecie. Podobnie jak jej starsza siostra, Marinara, Margherita słynie ze swojej prostoty i wierności tradycji. Wykonana jest z zaledwie czterech składników: sosu pomidorowego, świeżej bazylii, sera mozzarella (tradycyjnie mozzarelli bawoliej) i oliwy z oliwek. Podobnie jak Marinara, Margherita to również forma montażu pizzy, którą można zastosować do każdego stylu pizzy.
Historia Margherity jest jedną z najbardziej znanych w świecie kulinarnym. Opowiada o Raffaele Esposito, pizzaiolo, który w XIX wieku był właścicielem małej pizzerii „Pizzeria di Pietro e Basta Cosi”. Esposito jest przez wielu uważany za „ojca” nowoczesnej pizzy. Zgodnie z opowieścią, w 1889 roku poproszono Esposito o stworzenie specjalnej pizzy na cześć królowej Małgorzaty Sabaudzkiej, żony Humberta I, króla Włoch. Esposito postanowił stworzyć patriotyczno-neapolitańską pizzę, która miałaby ukazać kolory włoskiej flagi: sos pomidorowy (czerwony), świeżą bazylię (zielony) i ser mozzarella (biały).
Legenda głosi, że królowa tak bardzo pokochała pizzę, że stała się ona symbolem narodowej jedności we Włoszech. Prawda tej historii jest dyskusyjna, ale jedno jest pewne: pizza Margherita ewoluowała od prostego ulicznego jedzenia dla klasy robotniczej do najpopularniejszego i najbardziej lubianego rodzaju pizzy na całym świecie. Dziś Margherita jest niemal synonimem „pizzy” i służy jako punkt odniesienia dla jej jakości, a umiejętności pizzaiolo często ocenia się na podstawie jakości ich Margherity.
Cechy Kulinarne i Przygotowanie
Pomidory, ser mozzarella i bazylia łączą się, tworząc idealny kęs. Klasyczny smak pizzy, który wszyscy pokochaliśmy. Baza pizzy jest pokryta sosem pomidorowym i mozzarellą, a następnie skropiona oliwą z oliwek. Kilka świeżych liści bazylii dodaje się na wierzch sera (zazwyczaj po upieczeniu). W razie potrzeby można dodać starty twardy ser, taki jak Parmezan lub Pecorino, przed lub po upieczeniu.
Pizza Marinara: Klasyka Neapolu
Charakterystyka i Historia
Pizza Marinara składa się z zaledwie czterech składników – sosu pomidorowego, oregano, cienko pokrojonego czosnku i oliwy z oliwek – bez mozzarelli. W niektórych regionach dodaje się również anchois. Marinara, znana również jako „Napoletana”, jest starszą siostrą Margherity i uważana jest za jeden z najstarszych „stylów” pizzy na świecie.

Początki Marinara można prześledzić do końca XVIII lub początku XIX wieku. Nazwa „Marinara” jest nieco myląca, ponieważ kojarzy się z morzem, ale na pierwszy rzut oka Marinara nie ma bezpośredniego związku z owocami morza. Najpopularniejsza legenda sugeruje, że została stworzona przez pizzaiolo, który przygotowywał ją dla marynarzy i rybaków z portu w Neapolu, jako prosty i pożywny posiłek, reprezentujący historię kulinarną miasta – pomidory, oliwę z oliwek i bazylię. Początkowo do Marinara dodawano anchois, ale ze względu na wahania cen i dostępności, nie stało się to stałym dodatkiem.
Cechy Kulinarne i Przygotowanie
Prosty, ale intensywny smak, który naprawdę podkreśla wysoką jakość składników. Baza jest pokryta sosem pomidorowym (tradycyjnie z pomidorów San Marzano), następnie posypana suszonym oregano, cienko pokrojonym świeżym czosnkiem i skropiona oliwą z oliwek.
Pizza al Piatto: Klasyka poza Neapolem
Charakterystyka i Korzenie
Kiedy używa się terminu „włoska pizza”, często odnosi się to do pizzy al piatto. Jest to „zwykła” lub klasyczna włoska pizza, którą można znaleźć w całych Włoszech (z wyjątkiem Neapolu, który ma pizzę neapolitańską). Jest to również najpopularniejszy rodzaj pizzy we Włoszech i w Europie. Nazwa „al piatto” („na talerzu”) pochodzi od faktu, że jest ona serwowana na talerzu.
Ta pizza jest okrągła, cienka i chrupiąca. Stopień cienkości i chrupkości może się różnić, ponieważ, jak wspomniano wcześniej, każdy region ma swój własny, unikalny styl pizzy. Uważa się, że po wojnie mieszkańcy Neapolu zaczęli migrować do środkowych i północnych Włoch, gdzie zaczęli otwierać pizzerie. Nie mając tradycyjnych narzędzi do robienia pizzy neapolitańskiej, musieli radzić sobie z dostępnymi narzędziami. Rezultat: klasyczna włoska pizza, którą znamy dzisiaj – pizza al piatto.
Cechy Kulinarne i Przygotowanie
Jest okrągła, cienka i umiarkowanie chrupiąca, i może być pokryta różnymi dodatkami. Sos zazwyczaj składa się ze świeżych pomidorów z minimalnym przyprawieniem, natomiast ser to świeża mozzarella pokrojona w stosunkowo duże kawałki lub paski i umieszczona oszczędnie na pizzy. Ogólnie rzecz biorąc, jest to „proste” ciasto: 55-60% hydratacji ciasta, 0-3% oleju i 0-2% cukru. Ciasto powinno być rozciągane ręcznie i pieczone przez 3-7 minut w temperaturze około 280-330°C.
Pizza Neapolitańska: Królowa Wszystkich Pizz
Charakterystyka i Odmiany
Pizza neapolitańska jest uważana za królową wszystkich pizz i stanowi pierwowzór dla stylów pizzy, którymi cieszymy się dzisiaj. Jej najbardziej wyróżniającą cechą jest puszysta, miękka i cętkowana skórka, uzyskana przez pieczenie w bardzo wysokiej temperaturze przez krótki czas. Jest to cecha definiująca tradycję kulinarną Neapolu.
Poza puszystą i miękką skórką (znaną jako „cornicione”), pizza neapolitańska jest okrągła i cienka, co pozwala składnikom błyszczeć. Jest gotowana w palącej temperaturze około 450°C przez maksymalnie 90 sekund. Tradycyjnie pizzę neapolitańską je się nożem i widelcem. Styl neapolitański można podzielić na dwie główne odmiany, z dodatkowymi podwersjami nawet w samym Neapolu:
- „Klasyczna” Neapolitańska, czyli Ruota di Carro („koło wozu”), charakteryzuje się stosunkowo płaską (choć puszystą) skórką, która przypomina koło wozu, z grubym środkiem i cienką zewnętrzną krawędzią.
- „Współczesna” Neapolitańska lub Neo-Neapolitańska odnosi się do różnych odmian, które odbiegają od ścisłych definicji ustalonych przez organizację AVPN. Skórka nowoczesnej pizzy neapolitańskiej jest często puszysta i przewiewna, czasami zajmując do 50% powierzchni pizzy. Przykładem nowoczesnej odmiany jest styl Canotto, co tłumaczy się jako „dmuchana łódź”.
Istnieje również Pizza a Portafoglio, czyli „pizza portfelowa”. Jest to nieco mniejsza i cieńsza pizza neapolitańska, z cieńszą zarówno bazą, jak i brzegiem. Jest sprzedawana jako uliczne jedzenie i przeznaczona do jedzenia w biegu z ulicznych straganów i pizzerii w Neapolu.
AVPN: Strażnik Autentyczności
Organizacja AVPN (Associazione Verace Pizza Napoletana) została założona w Neapolu w celu ochrony dziedzictwa kulturowego pizzy neapolitańskiej. AVPN służy jako oficjalny organ regulacyjny we wszystkich sprawach związanych z pizzą neapolitańską i dostarcza jasnych i precyzyjnych zasad autentycznego przygotowania tej kulinarniej specjalności. Zasady te obejmują cały proces, w tym techniki przygotowania, składniki i metody pieczenia. Organizacja jest poświęcona zachowaniu starożytnej neapolitańskiej tradycji i utrzymaniu 100% autentyczności. Według AVPN, każde odstępstwo od ich protokołu sprawia, że pizza nie jest prawdziwie neapolitańska.
Cechy Kulinarne i Przygotowanie
Prawidłowo przygotowana pizza neapolitańska charakteryzuje się unikalną teksturą i profilem smakowym. Skórka jest miękka, pozbawiona chrupkości, a środek jest „płynny” i wiotki, co odróżnia ją od innych stylów pizzy. Spód skórki jest również miękki i wiotki, bez żadnych chrupiących elementów. Ze względu na swoją „delikatną” naturę, pizze neapolitańskie zazwyczaj mają minimalne dodatki, ponieważ miękka skórka może mieć trudności z utrzymaniem cięższych składników, chyba że je się ją nożem i widelcem.

Dla pizzy neapolitańskiej istnieją szczegółowe wytyczne AVPN, które obejmują:
- Użycie mąki typu 00 lub 0.
- Hydratację ciasta na poziomie 55-62%.
- Przygotowanie ciasta tylko z czterech składników: mąki, wody, drożdży (prasowanych, suchych lub zakwasu) i soli, bez dodatku tłuszczu czy cukru.
- Fermentację ciasta w temperaturze pokojowej.
- Rozciąganie ciasta wyłącznie ręcznie.
- Pieczenie pizzy w temperaturze około 485°C (temperatura wewnątrz komory pieca; temperatura powierzchni pieczenia powinna wynosić około 400°C), bezpośrednio na kamieniu, bez dysku do pizzy lub blachy, przez nie więcej niż 90 sekund.
Pizza Al Taglio Romana: Rzymska Pizza na Kawałki
Charakterystyka i Historia
Al Taglio Romana, jak sama nazwa wskazuje, pochodzi z Rzymu i jest rodzajem pizzy pieczonej w prostokątnej formie. Jest również znana jako Pizza in Teglia, co oznacza „pizza w formie”. Ten styl pizzy jest pieczony w prostokątnej formie, a następnie krojony i serwowany w kwadratach lub prostokątach. Nazwa „Al Taglio” tłumaczy się jako „na kawałki”, odnosząc się do sposobu jej sprzedaży – na kawałki lub na wagę. Dzięki pieczeniu w formie i wysokiej hydratacji ciasta (do 90%), spód pizzy staje się chrupiący, podczas gdy środek jest bardzo lekki i przewiewny. Pod względem grubości jest stosunkowo gruba.
Historia Al Taglio jest stosunkowo krótsza i słabo udokumentowana. Większość historii o jej pochodzeniu obraca się wokół rodzaju płaskiego chleba pieczonego w formie. Po II wojnie światowej piekarze zaczęli eksperymentować z tym płaskim chlebem, mając na celu opracowanie jedzenia odpowiedniego dla osób w biegu, biorąc pod uwagę rosnącą industrializację miasta. Pizzarium, rzymska pizzeria prowadzona przez słynnego pizzaiolo Gabriela Bonci, jest uważana za pioniera nowoczesnej Al Taglio. Bonci był jednym z pierwszych, który używał wysokiej jakości składników i innowacyjnych dodatków.
Cechy Kulinarne i Przygotowanie
Al Taglio jest krojona na kwadraty, z (bardzo) chrupiącym spodem i stosunkowo grubą, ale lekką i przewiewną miąższą, co stanowi idealne połączenie chrupkości i delikatności. Pod względem dodatków jest bardzo wszechstronna – ciasto może pomieścić prawie każdą kombinację, pozwalając na znalezienie lub stworzenie spersonalizowanej mieszanki. Tradycyjnie ciasto na pizzę Al Taglio jest wyrabiane z mąki, wody, drożdży, oliwy z oliwek i soli. Ważne jest, aby ciasto miało poziom hydratacji co najmniej 75% i aby użyć mocnej mąki.
Pizza Tonda Romana: Rzymska Pizza Cienka
Charakterystyka i Historia
Tonda Romana, znana również jako Scrocchiarella (co po polsku oznacza „chrupiąca”), to włoska pizza w stylu krakersa, którą można uznać za „antytezę” pizzy neapolitańskiej. Jest to okrągła i niezwykle cienka pizza, która jest zazwyczaj rozciągana wałkiem i gotowana w piecu opalanym drewnem w wysokiej temperaturze przez 3-4 minuty. Skórka Tonda Romana jest całkowicie płaska, bardzo chrupiąca i lekko przypalona/spalona, podczas gdy środek jest chrupiący z nutą gumowatości. Aby zapobiec rozmiękaniu pizzy, dodatki na Tonda Romana są zazwyczaj minimalne.
Trudno jest określić dokładne pochodzenie Tonda Romana. Podobnie jak inne style pizzy, uważa się, że ewoluowała z płaskich chlebów. Według popularnego przekonania, rzymscy piekarze pizzy stworzyli ją po II wojnie światowej jako „rywala” pizzy neapolitańskiej. Dziś Tonda Romana zajmuje szczególne miejsce w kulturze kulinarnej Rzymu i jest niezwykle popularna, obok Al Taglio. Zazwyczaj jest sprzedawana jako cała pizza do spożycia na miejscu, podobnie jak styl neapolitański, a nie jest powszechnie jedzona „na wynos” jak Al Taglio.
Cechy Kulinarne i Przygotowanie
Tonda Romana to cienka pizza z niesamowicie chrupiącą skórką, z zewnętrzną skórką/brzegiem/cornicione graniczącym z przypaleniem/dobrym wypieczeniem. Jeśli jesteś fanem cienkich i chrupiących pizz, Tonda Romana to pozycja obowiązkowa. Ciasto jest wyrabiane z drożdży, soli, bez cukru, z niewielką ilością oliwy z oliwek (która pomaga rozciągnąć ciasto i poprawić teksturę) i ma hydratację ciasta około 55%. Ponieważ Tonda Romana jest bardzo cienka, rozmiar kulek ciasta jest odpowiednio mały, około 180 gramów na standardową pizzę 30cm.
Pizza alla Pala: Rzymska Pizza na Łopacie
Charakterystyka i Historia
Pala, również pochodząca z Rzymu, to prostokątna pizza, która jest gruba i przewiewna, podobna do focaccii lub pizzy Al Taglio. Jednak w przeciwieństwie do tych dwóch stylów, Pala jest pieczona bezpośrednio na powierzchni pieczenia bez formy. Nazwa „alla Pala” pochodzi od narzędzia używanego do umieszczania jej w piecu – długiej drewnianej łopaty do pizzy, znanej jako pala (co tłumaczy się jako „łopata”).
Podobnie jak Al Taglio, Pala ma wysoką hydratację ciasta (co najmniej 70%). Jest kształtowana tuż przed pieczeniem i przenoszona do pieca za pomocą pala (zamiast pieczenia w formie jak Al Taglio). Ogólnie rzecz biorąc, Pala może być wykonana z tego samego ciasta co Al Taglio, z główną różnicą w sposobie rozciągania i pieczenia. Jest pieczona w wyższej temperaturze (około 350°C) przez krótszy czas.
Cechy Kulinarne i Przygotowanie
Grube, a jednocześnie lekkie i przewiewne ciasto z chrupiącą skórką, która oferuje satysfakcjonujący kęs i doskonały kontrast – chrupiące na zewnątrz i miękkie w środku. Ciasto Pala jest bardzo podobne do ciasta Al Taglio, z wysoką hydratacją ciasta wynoszącą co najmniej 70%. Przed pieczeniem ciasto jest kształtowane w prostokąt poprzez delikatne klepanie opuszkami palców. Następnie jest umieszczane w piecu za pomocą długiej drewnianej łopaty do pizzy i pieczone w temperaturze 350°C przez około 5 minut.

Pizza Pinsa: Starożytność w Nowoczesnym Wydaniu
Charakterystyka i Dzieje
Pinsa (znana również jako Pinsa Romana) to (kolejny) rodzaj rzymskiej pizzy. Nazwa „pinsa” pochodzi od łacińskiego słowa oznaczającego „naciskać” lub „szczypać”, co opisuje czynność używaną podczas przygotowywania (rozciągania) pinsy. Pinsa to w zasadzie pizza Pala i jest prawie identyczna. Według Rzymian, oryginalny przepis na Pinsę ma ponad 2000 lat, ale jej „odrodzenie” nastąpiło w 2016 roku dzięki rodzinie Di Marco, starej rzymskiej rodzinie piekarzy.
Rodzina Di Marco założyła również „Oficjalną Organizację Pizzy Pinsa” i zarejestrowała Pinsę jako znak towarowy, próbując naśladować przepisy dotyczące pizzy neapolitańskiej (organizacja AVPN). Główną różnicą Pinsy od Pali jest unikalna mieszanka mąki sprzedawana wyłącznie przez rodzinę Di Marco: mieszanka mąki pszennej, mąki sojowej, mąki ryżowej i suszonego zakwasu. Jeśli ta konkretna mieszanka nie zostanie użyta, to nie jest to „autentyczna” pizza pinsa.
Cechy Kulinarne i Przygotowanie
Cechy kulinarne Pinsy są bardzo podobne do Pali. Niewielkie ilości ryżu, mąki sojowej i suszonego zakwasu nadają jej nieco inną teksturę i smak. Pinsa ma precyzyjne instrukcje przygotowania opublikowane przez oficjalną organizację Pinsa: mąka musi być oryginalną mieszanką mąki rodziny Di Marco (lub 8% mąki ryżowej i 2% mąki sojowej), hydratacja ciasta powinna wynosić dokładnie 80%, z 1,5-2% soli i 1-1,5% oliwy z oliwek. Ciasto powinno być fermentowane przez minimum 24 godziny i do 96 godzin. Pinsa powinna być częściowo pieczona przez około 5 minut w temperaturze około 300°C. Dodatki powinny być dodawane w ostatnich minutach pieczenia lub po pieczeniu.
Inne Klasyczne Rodzaje Pizzy Włoskiej
- Pizza Capricciosa: Klasyczny typ pizzy z mozzarellą, sosem pomidorowym, szynką, pieczarkami, karczochami i czarnymi oliwkami. Może występować w wersji „bianca” (bez sosu pomidorowego).
- Pizza Quattro Stagioni: „Pizza Cztery Pory Roku”. Podzielona na cztery sekcje, z każdą symbolizującą inną porę roku (karczochy – wiosna, pieczarki – jesień, pomidory/bazylia – lato, szynka/oliwki – zima).
- Pizza ai Quattro Formaggi: Pizza z czterema serami (mozzarella, gorgonzola, parmezan, gruyère). Bogata i pyszna, idealna dla miłośników sera.
- Pizza Tonno e Cipolle: Pizza z tuńczykiem i cebulą. Niezwykła, ale smaczna kombinacja, często z oliwą i oregano.
- Pizza Prosciutto, Rucola e Parmigiano: Pizza z szynką parmeńską, rukolą i parmezanem. Lekka i świeża, idealna na lato, z dodatkami często dodawanymi po upieczeniu.
- Pizza con Fiori di Zucca: Pizza z kwiatami dyni. Sezonowy przysmak (wiosna/lato), delikatna w smaku, z mozzarellą, pieprzem i oliwą.
Neapolitańskie Specjały: Co Musisz Spróbować w Neapolu
Pizza neapolitańska, czyli Pizza Napoletana, to rodzaj pizzy, który każdy na świecie kojarzy z Włochami. Jest miękka, cienka i elastyczna. „Cornicione” (rant) powinien być zawsze wysoki i puszysty, niezbyt przypalony i nigdy chrupiący (ale oczywiście też nie rozmiękły). Pizza Napoletana jest pieczona w piecu opalanym drewnem w 485°C przez zaledwie 90 sekund, podczas gdy pizzaiolo obraca ją, aby upewnić się, że nie przypali się tylko z jednej strony.
- Pizza Fritta: Głęboko smażona neapolitańska pizza. Ciasto jest takie samo jak do zwykłej pizzy neapolitańskiej, ale ma obfite, pyszne nadzienie (tradycyjnie ricottę i „cicoli” – skwarki, lub mozzarellę i sos pomidorowy, lub ricottę i salami).
- Calzone Napoletano: Bardzo podobny do pizzy fritta, ale pieczony w piecu opalanym drewnem. Oryginalne nadzienie to ricotta, mielony pieprz i włoskie salami, lub fior di latte i pieczona szynka.
- Pizza con Cornicione Ripieno: Pizza z nadziewanym rantem. Rant jest wypełniony miękką ricottą i mielonym pieprzem. Środek pizzy to zazwyczaj Margherita.
- Pizza nel Ruoto: Pizza pieczona w okrągłej formie („ruoto” w dialekcie neapolitańskim). Wysoka i puszysta, często z sosem pomidorowym, oliwą i oregano.
- Pizza Salsiccia e Friarielli: Pizza z kiełbasą i rzepą brokułową (friarielli). Prawdopodobnie jedna z najbardziej autentycznych pizz w Neapolu. Friarielli są często gorzkie, co równoważy smak kiełbasy.
- Pizza al Ragù: Pizza z sosem ragu. Prawdziwa neapolitańska specjalność, używająca bogatego, długo gotowanego sosu mięsnego zamiast tradycyjnego sosu pomidorowego.
- Pizza a Portafoglio: Pizza „portfelowa”. Mniejsza pizza neapolitańska, złożona tak, aby można było ją jeść w biegu, idealna jako uliczne jedzenie.
- Saltimbocca Napoletano: Mieszanka pizzy i panini. Długi pasek ciasta pizzowego pieczony w piecu opalanym drewnem, a następnie nadziewany (np. szynką parmeńską, rukolą i parmezanem, lub szynką pieczoną i mozzarellą).
- Pizza alla Nutella: Pizza deserowa. Regularna pizza neapolitańska pieczona bez dodatków, a po wyjęciu z pieca posmarowana Nutellą, czasem z posiekanymi orzechami laskowymi.
Inne Rodzaje „Pizzy”, o Których Nie Wiedziałeś
- Włoska Focaccia: Często mylona z pizzą, ale to płaski chleb. Różne regionalne odmiany, np. Focaccia Genovese (chrupiąca, z oliwą, cebulą/oliwkami), Focaccia di Recco (chrupiąca, z topionym serem), Focaccia Barese (miękka, puszysta, z pomidorami i oliwkami).
- Trapizzino: Rzymskie uliczne jedzenie. Trójkąt pizzy, chrupiący na zewnątrz, z otwartą stroną na górze, wypełniony różnymi gulaszami lub mięsem (np. Pollo alla Cacciatora, Porchetta).
Porównanie Stylów Pizzy Włoskiej
Aby ułatwić Wam orientację w bogactwie włoskich smaków, przygotowaliśmy tabelę porównawczą najpopularniejszych rodzajów pizzy.
| Rodzaj Pizzy | Pochodzenie | Charakterystyka Ciasta | Typowe Dodatki | Sposób Serwowania/Jedzenia |
|---|---|---|---|---|
| Pizza Margherita | Neapol | Cienka, miękka, puszysty rant (cornicione) | Sos pomidorowy, mozzarella, bazylia, oliwa | Cała pizza, często na talerzu |
| Pizza Marinara | Neapol | Cienka, miękka, puszysty rant (cornicione) | Sos pomidorowy, czosnek, oregano, oliwa (bez sera) | Cała pizza, często na talerzu |
| Pizza al Piatto | Całe Włochy (poza Neapolem) | Okrągła, cienka, umiarkowanie chrupiąca | Różnorodne, klasyczne włoskie | Cała pizza, na talerzu |
| Pizza Neapolitańska | Neapol | Cienka, bardzo miękka, puszysty, „lampardzi” rant (cornicione) | Minimalne, np. Margherita, Marinara | Cała pizza, nożem i widelcem, lub składana |
| Pizza Al Taglio Romana | Rzym | Prostokątna, gruba, chrupiący spód, lekki i przewiewny środek | Bardzo różnorodne | Na kawałki (na wagę), uliczne jedzenie |
| Pizza Tonda Romana (Scrocchiarella) | Rzym | Okrągła, ekstremalnie cienka, bardzo chrupiąca, płaski rant | Minimalne, różnorodne | Cała pizza, na talerzu |
| Pizza alla Pala | Rzym (Lacjum) | Prostokątna, gruba, przewiewna, chrupiąca skórka | Różnorodne, często jako pieczywo do kanapek | Na łopacie, dzielona |
| Pizza Pinsa | Rzym | Owalna, gruba, chrupiąca na zewnątrz, miękka w środku (specjalna mąka) | Różnorodne, często bez sosu pomidorowego | Na łopacie, dzielona |
| Pizza Fritta | Neapol | Smażona w głębokim tłuszczu, puszysta, nadziewana | Ricotta, cicoli, mozzarella, sos pomidorowy | Na wynos, uliczne jedzenie |
| Calzone Napoletano | Neapol | Pieczona, złożona na pół | Ricotta, salami, mozzarella, szynka | Cała pizza, na talerzu |
Najczęściej Zadawane Pytania o Włoską Pizzę
Jaki jest styl włoskiej pizzy?
Zazwyczaj, gdy ludzie z zagranicy mówią o tradycyjnej włoskiej pizzy, mają na myśli pizzę neapolitańską (Pizza Napoletana). To prawdopodobnie najbardziej ikoniczna włoska pizza! Pizza neapolitańska to okrągła pizza pieczona w piecu opalanym drewnem. Skórka musi być cienka i ciągnąca, podczas gdy brzeg musi być puszysty i lekki.
Jaki jest najpopularniejszy dodatek do pizzy we Włoszech?
Pizza Margherita. Tak, jestem całkowicie stronniczy! Dodatek Margherita może być używany do pizzy neapolitańskiej, sycylijskiej, pizzy na łopacie, pizzy al trancio, pizzy rzymskiej i wielu innych! Oryginalny dodatek pizzy Margherita składa się z sosu pomidorowego, oliwy z oliwek, szczypty soli, sera fiordilatte i świeżej bazylii. W Neapolu używa się również mozzarelli bawoliej (mozzarella di bufala), i jest to wskazane w menu jako „Bufalina”. Jest tak pyszna, jak brzmi!
Czy we Włoszech jest pizza deep dish?
Pizza deep-dish z Chicago nie jest podobna do tradycyjnej włoskiej pizzy, więc nie znajdziesz jej tutaj. Jednak mamy coś podobnego, co może Ci się równie spodobać! Jest to znane jako „pan pizza”: miękka, ciągnąca i zazwyczaj pyszna. Coś pomiędzy zwykłą pizzą Margherita a włoską focaccią. Pan pizza w Neapolu jest znana jako „Pizza in teglia” lub „Pizza nel ruoto”. Innym rodzajem pizzy, którą można porównać do deep-dish, jest pizza rzymska (Pizza bianca romana).
Jak Włosi jedzą pizzę?
Każdy je włoską pizzę tak, jak woli. Niektórzy kroją małe kawałki nożem i widelcem, inni wolą po prostu robić trójkątne kawałki i jeść je rękami. Jest tylko jedna rzecz, o której należy pamiętać: autentyczną włoską pizzę trzeba jeść bardzo gorącą!
Czy oryginalna włoska pizza jest gruba czy cienka?
Mamy oba rodzaje we Włoszech! Autentyczna pizza neapolitańska jest cienka, ale mamy też focaccię, pan pizzę, pizzę na łopacie czy pizzę al trancio, które są grube. Cóż mogę powiedzieć… naprawdę kochamy pizzę we Włoszech!
Kiedy doświadczysz prawdziwie autentycznej włoskiej pizzy, nie myśl, że będzie to ta sama wersja, co Twój ulubiony kawałek w domu. Jedzenie pysznego kawałka pizzy we Włoszech to naprawdę niezwykłe doświadczenie. Autentyczna włoska pizza to samo w sobie, samo w sobie, rozpływająca się w ustach przyjemność, nieporównywalna z żadnym innym plackiem, który znasz. Nadszedł czas, aby odwiedzić jedną ze słynnych lub autentycznych włoskich pizzerii w pobliżu i spróbować pizzy z Włoch. Mam nadzieję, że ten artykuł pomoże Ci zdecydować, którą tradycyjną włoską pizzę możesz spróbować najpierw, odwiedzając dobrą włoską pizzerię w pobliżu.
Zainteresował Cię artykuł Kebab i Pizza: Podróż po Smakach Włoskiej Pizzy? Zajrzyj też do kategorii Kulinaria, znajdziesz tam więcej podobnych treści!
